فیورد؛ مطالعهای بر شکاف میان سنت و مدرنیته
هفتاد و نهمین دوره جشنواره فیلم کن در سال ۲۰۲۶ با شگفتیهای بسیار به پایان رسید. در شبی که نگاه سینما دوستان سراسر جهان به کاخ جشنواره دوختهشده بود، کریستین مونجیو، فیلمساز برجسته رومانیایی، برای دومین بار موفق به کسب نخل طلای کن شد.
فیلم «فیورد» که تحسین منتقدان را برانگیخت، بهعنوان بهترین اثر این دوره معرفی شد.
فیلمهای برگزیده و برندگان جوایز امسال بیشتر به سینمایی تعلق دارند که معمولاً «متعهد، هنری یا غیرتجاری» توصیف میشود. امسال بهویژه فیلمهای عامهپسند و همچنین تولیدات پرخرج آمریکایی از فستیوال غایب بودند.
هیئت نُه نفرۀ داوران که از صبح شنبه دوم خرداد جلسۀ محرمانۀ بررسی فیلمها و رأیگیری برای جوایز را آغاز کرد، حدود دوازده ساعت بعد در مراسم پایانی فستیوال حضور یافت و برندگان را چنین اعلام کرد:
مهمترین جایزۀ جشنواره، یعنی «نخل طلایی» به فیلم «فیورد» تعلق گرفت. این فیلم ساختۀ سینماگر رومانیایی کریستین مونجیو است که در نروژ اقامت دارد. مونجیو پیشتر در سال ۲۰۰۷ با فیلم «۴ ماه، ۳ هفته و ۲ روز» نخل طلای کن را از آن خود ساخته بود.
«فیورد» که بر چند رویداد واقعی در سالهای اخیر تکیه دارد، خود را مطالعهای موردی درباره شکاف رو به گسترش میان ارزشهای پیشرو و سنتی معرفی میکند. داستان خانواده گئورگیو، اوانجلیکهای پرشور رومانیایی را دنبال میکند که به شهری کوچک در نروژ، در کرانه یک فیورد نقل مکان میکنند.
جایزۀ بزرگ جشنواره به فیلم «مینوتور»، اثر سینماگر روس، آندری زویاگینتسف داده شد.
جایزۀ بهترین کارگردانی بهطور مشترک نصیب دو فیلم شد: خاویر آمبروسی و خاویر کالوو، کارگردانان فیلم «توپ سیاه» یک جایزه و پاوو پاولیکوفسکی کارگردان فیلم «سرزمین پدری» نیز یک جایزه دریافت کردند.
جایزۀ ویژۀ هیئتداوران برای فیلم «ماجرای رویایی» به سینماگر آلمانی، خانم والسکا گریسباخ داده شد. این فیلم محصول مشترک آلمان، بلغارستان، فرانسه و اتریش است.
جایزۀ بهترین فیلمنامه را فیلم فرانسوی-بلژیکی «نجات ما» برنده شد. این فیلم دربارۀ رژیم فرانسوی «ویشی» است که با آلمان نازی همکاری کرد. امانوئل مار سناریست و کارگردان این فیلم است.
امانوئل ماکیا و والنتین کامپانی بهطور مشترک جایزه بهترین بازیگران مرد را به خاطر بازی در فیلم فرانسوی-بلژیکی «ترسو» برنده شدند.
جایزۀ بهترین بازیگر زن نیز بهطور مشترک به دو نفر داده شد: ویرژینی افیرا (بلژیکی) و تائو اوکاموتو (ژاپنی) برای بازی در فیلم «ناگهان، ناگهان». ویرژینی افیرا در فیلم اصغر فرهادی، «داستانهای موازی» نیز یکی از نقشهای اصلی را به عهده دارد.
امسال یک نخل طلایی افتخاری نیز به هنرمند بزرگ سینمای آمریکا، باربارا استرایسند داده شد.
ازنظر اغلب منتقدان سینمایی، فیلمهای منتخب امسال بسیار «متنوع» بود و درمجموع چشمانداز گستردهای از سینمای جهانی ارائه کرد.
پارک چان ووک، سینماگر مشهور کرۀ جنوبی که ریاست هیئتداوران بخش اصلی جشنواره را به عهده داشت، در روز گشایش فستیوال گفته بود «جوایز را باید به فیلمهایی داد که ۵۰ تا ۱۰۰ سال دوام میآورند».
اگرچه این توقع پارک چان ووک اغراقآمیز به نظر میآید، اما برخی منتقدان یادآوری میکنند که امروزه بسیاری از فیلمهایی که پنجاه تا صد سال قبل ساختهشده، همچنان بهعنوان شاهکارهای هنری دیده و نمایش داده میشوند.
دمی مور، هنرپیشه، استلان اسکارسگارد، هنرپیشه، کلویی ژائو، کارگردان و پال لاوِرتی، فیلمنامهنویس، دیگر اعضای هیئتداوران جشنواره کن بودند.
در مراسم پایانی این دوره، ایزابل هوپر، از سرشناسترین هنرپیشههای سینمای امروز فرانسه، از باربارا استرایسِند، خواننده و بازیگر و کارگردان آمریکایی، تقدیر کرد و به او یک نخل طلای افتخاری اهدا کرد.
اصغر فرهادی، فیلمساز ایرانی، با فیلم «داستانهای موازی» در بخش مسابقه کن حضور داشت، اما دستخالی به خانه رفت.
در مقابل پگاه آهنگرانی با فیلم مستند «تمرینهایی برای یک انقلاب» در کن حاضر شد و جایزهای هم برای فیلمش گرفت.
