ادای احترام به یکی از ماندگارترین چهرههای سینمای اکشن
در دورانی که سینما بیش از هر زمان دیگر درگیر جلوههای ویژه و فرمولهای فروش شده، هنوز هم قهرمانانی باقیماندهاند که نهتنها از دل آتش و انفجار میگذرند، بلکه هویتی انسانی و قابللمس دارند. «ایتن هانت»، چهره جاودانه تام کروز، یکی از همان معدود قهرمانهاست؛ و «حساب نهایی» آخرین فصلی است که او را در نبردی وجودی مینگرد.
قسمت هشتم «مأموریت غیرممکن ۲۰۲۵»، نهتنها ادامه یک روایت چند دههای که آیینهای است از تحولات ژانر اکشن؛ ژانری که با کروز قد کشید و با این فیلم به آستانه بلوغی پرمخاطره میرسد. «کریستوفر مککوآری» که حالا چنان با زبان این مجموعه عجین شده که تفکیک کارگردانیاش از شمایل قهرمان داستان دشوار است، این بار چالشبرانگیزترین دشمن تاریخ سری را خلق میکند: هوش مصنوعیای بیچهره، بیصدا، اما همهجا حاضر.
در «مأموریت غیرممکن – حساب نهایی»، دشمنان نه در ظاهر جاسوسان شرور با سلاح که در هیئت داده، الگوریتم و «نهاد» بروز مییابند.
ایتن هانت دیگر با چهرههای آشنا نمیجنگد، بلکه با آیندهای نامعلوم، فناورانه و کنترل گریز در نبرد است. این تمهید روایی، فرصتی فراهم میآورد تا فیلم بهجای اتکا صرف بر تعقیبوگریز، مفاهیم عمیقتری چون اعتماد، کنترل و اختیار انسان را کاوش کند حتی اگر گاه در این مسیر دچار افراط روایی شود.
تام کروز، مردی که گویا نمیپذیرد زمان بر او اثر کند، در اجرای صحنههای خطرناک و نفسگیر همچنان بیرقیب است. او بهجای افکت و بدلکار، روی بدن، تصمیم و نگاهش تکیه دارد. در این فیلم، بهویژه در سکانس بینظیر پرواز با هواپیمای دوباله بر فراز نروژ، سینما به معنا بازمیگردد: تجربهای ناب، فیزیکی و حسی.
اما فیلم در کنار این اوجها، سکوتهایی هم دارد. شخصیتهایی چون گریس (هایلی اتول) یا پاریس (پام کلمنتیف)، با آنکه حضوری پررنگ در قاب دارند، در لایههای عمیقتر ناتمام باقی میمانند.
دیالوگها گاه به دام توضیح بیشازحد میافتند و پیرنگهای فرعی بعضاً معلق رها میشوند، ازجمله سرنوشت نامشخص «سولومون لین».
موسیقی لورن بالف، با آن تم حماسی و اضطرابآور خود، روحی سینمایی به تصویر میدمد و فیلمبرداری، بهویژه در سکانسهای خارجی، یادآور کارهای بزرگ ژانر جاسوسی در دهه ۱۹۶۰ است. دوربین گاه در خدمت شکوه است، گاه در خدمت تنگنای روانی قهرمان.
درنهایت، «مأموریت غیرممکن ۲۰۲۵» بیش از آنکه پایان باشد، پژواکی است ازآنچه تاکنون بوده؛ بزرگنمایی یک اسطوره مدرن که شاید دیگر تکرار نشود.
فیلم اگرچه در پایانبندی قطعیت نمیآفریند، اما لحظاتی خلق میکند که تنها از پس یک مجموعه پرورشیافته برمیآید: مجموعهای که در آن، قهرمان با دل، نهفقط سلاح میجنگد.
«مأموریت غیرممکن – حساب نهایی» یک وداع کامل نیست؛ بلکه ادای احترامی است سینمایی، پر آدرنالین و گاه شاعرانه، با یکی از ماندگارترین چهرههای سینمای اکشن.
حسین تقی پور
حسین تقی پور، نویسنده و منتقد سینما و کارشناس رسانه فعالیت در مطبوعات را با نشریه سینما تئاتر آغاز کرد و مقالات او در نشریات کیهان هوایی، مهر، سینما ویدئو، هفتهنامه سینما ورزش، روزنامه ابرار، روزنامه توسعه و... منتشرشده است. او سردبیر نشریه سینما تئاتر و نشریه «دایره» است.
