کورزمانی مشکل در عملکرد اجرایی مغز تلقی میشود
دیر رسیدن همیشگی اغلب نشانه تنبلی یا بیمسئولیتی تلقی میشود، اما متخصصان معتقدند عارضهای به نام «کورزمانی[۱]» میتواند علت اصلی این رفتار باشد.
به نوشته فاکس نیوز، کورزمانی به معنای ناآگاهی از زمان نیست، بلکه به ناتوانی در برآورد و مدیریت صحیح زمان اشاره دارد. این اختلال باعث میشود افراد نتوانند بهدرستی تشخیص دهند یک فعالیت چقدر زمان خواهد برد، در نتیجه سبک زندگی و برنامههای روزمرهشان به هم میریزد و بهرهوری کاهش پیدا میکند.
افراد دچار این عارضه ممکن است موعدها را از دست بدهند، در تغییر فعالیتها دچار مشکل شوند، یا مدت انجام کارها را کمتر از میزان لازم برآورد کنندــ که درنهایت به استرس، ناامیدی و حتی آسیب به روابط اجتماعی منجر میشود، بهویژه اگر رفتار آنها بیاحترامی یا بیمبالاتی تلقی شود.
ویژگی اصلی کورزمانی ناتوانی در تخمین فواصل زمانی است. افراد مبتلابه آگنوزیای زمانی یا ادراکپریشی زمان (نام دیگر این اختلال) معمولاً نمیدانند چقدر زمان گذشته یا چقدر باقیمانده است و این موضوع باعث دیر رسیدن یا از دست دادن کامل درک زمان، بهویژه هنگام تمرکز عمیق میشود.
علت کورزمانی چیست؟
کورزمانی مشکل در عملکرد اجرایی مغز تلقی میشود. عملکرد اجرایی مهارتهای ذهنی مانند حافظه کاری، انعطافپذیری شناختی و کنترل بازداری را شامل میشود که برای برنامهریزی، حل مسئله و سازگاری با شرایط جدید ضروریاند.
این اختلال بیش از همه با اختلال کمتوجهی-بیشفعالی[۲] مرتبط است که قشر پیش پیشانی و مخچه را که در پردازش زمان نقش دارند، تحت تأثیر قرار میدهد.
کورزمانی همچنین ممکن است در افرادی مبتلابه اوتیسم، اختلال وسواسیـجبری (OCD)، افسردگی، اضطراب، آسیبهای مغزی، بیماری پارکینسون یا اماس دیده شود. اگرچه این اختلال در کتاب راهنمای تشخیصی اختلالهای روانی ثبتنشده است، ناتوانی در درک و مدیریت زمان یکی از معیارهای تشخیص اختلال کمتوجهیـبیشفعالی عنوانشده است.
چگونه میتوان کورزمانی را مدیریت کرد؟
مدیریت کورزمانی معمولاً نیازمند چند راهکار همزمان است. متخصصان توصیه میکنند کارها را فوراً انجام دهید و به بعد موکول نکنید. همچنین استفاده از ابزارهایی مانند زمانسنج یا ساعت زنگدار میتواند به افراد کمک کند تا متوجه شوند چقدر زمان صرف هر فعالیت کردهاند. برای مثال، تنظیم زمانسنج قبل از دوش گرفتن یا شروع پروژه، به آگاهی از زمان صرف شده کمک میکند.
روالهای ساختارمند -مانند آغاز روز طبق روال مشخصـ میتواند به ایجاد نظم و افزایش بهرهوری کمک کند. این عادتها باعث ایجاد ساختار، پیشبینی پذیری، کاهش خستگی تصمیمگیری و بهبود مدیریت زمان میشوند.
تقسیم کارهای بزرگ به مراحل کوچکتر و استفاده از یادآورها یا کمکهای بصری نیز میتواند از فشار ذهنی بکاهد و مغز را تمرین دهد. هرچند کورزمانی ممکن است کامل رفع نشود، به گفته متخصصان، با روالهای منظم، ابزارهای کمکی و درمان مداوم، میتوان تأثیر آن بر زندگی روزمره را به میزان قابلملاحظهای کاهش داد.
[۱] . Time Blindness
[۲] . ADHD
